إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ - قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ - مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ . 9 - باطن : بر خلاف ظاهر ، عبارت از معنائى است كه متناسب با ظواهر الفاظ از آيات شريفه استنباط شود و مراد از باطن آيه ، تأويل آنست كه بعد از اجتهاد و تعقّل و تفكر صورت پذير است زيرا قرآن مجيد كتابى است كه بطونى دارد و هزار باب علم در آن مكنون و پوشيده است مانند : إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً . كه منظور ، آمرزش گناهان گذشته و آيندهء پيامبر اسلام نميباشد چه انبياء عليهم السّلام عموما معصوم هستند و اين موضوع با دلائل عقلى نيز ثابت شده است و تأويل آيهء شريفهء مذكوره در كتب تفسير مفصّلا بيان گرديده كه شرح آن از موضوع بحث ما خارج است . 10 - مطلق : يعنى رها شده و در قرآن مجيد آياتى است كه مقيد بوحدت و كثرت و خصوصيّتى نباشد مانند : إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ تبصره - فرق ميان مطلق و عام آنست كه مطلق دلالت مىكند بر ماهيّت بدون قيد و حدت و كثرت - عام دلالت مىكند بر ماهيّت با قيد كثرت . 11 - مقيّد : بر خلاف مطلق آياتى است كه مقيّد بخصوصيتى باشد مانند : وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ( حج و زيارت خانهء كعبه بر كسانى كه توانائى رسيدن بدانجا را داشته باشند واجب است ) . 12 - آياتى است كه خداوند متعال بنا بر حكمت و مصلحت ، ماهيّت و حقيقت و يا زمان آنها را معيّن نفرموده مانند آيهء 85 سورهء اسرى : وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا ( اى رسول ما ، تو را از حقيقت و ماهيّت روح ميپرسند ، بگو روح از امر پروردگار من است و بىواسطهء جسمانيّات بامر الهى ببدنها تعلق ميگيرد و شما